Türkiye’de Siyasi Partiler

Türkiye’de siyasi partilerin geçmişi oldukça köklü ve hareketli bir tarihe sahiptir. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana, birçok siyasi parti kurulmuş, birçok siyasi lider yetişmiş ve Türkiye’nin siyasi tarihi bu siyasi partilerin mücadeleleri ve etkileşimleriyle şekillenmiştir. Türkiye’de Siyasi Partiler, ülkemizin demokratik anlamda gelişmesi için büyük katkı sağlamışlardır.

Türkiye'de Siyasi Partiler

Her Şey CHP ile Başladı

1923’te kurulan Cumhuriyet Halk Fırkası (CHP), Türkiye’nin ilk siyasi partisi olarak kabul edilir. Parti, Atatürk’ün önderliğinde, Türkiye’nin modernleşme ve laikleşme sürecinde önemli bir rol oynadı. Ancak, 1946 yılında çok partili hayata geçilmesiyle birlikte CHP, dışında farklı siyasi partiler de ortaya çıkmaya başladı.

1946 yılında kurulan Demokrat Parti (DP), Türkiye’de çok partili hayatın başlamasıyla birlikte hızla yükselen bir siyasi parti oldu. Adnan Menderes yönetimindeki DP, özellikle toplumun dindar kesimlerine hitap etmesiyle ve seçmenlerin taleplerine yanıt vermesiyle tanınıyordu. DP, 1950 seçimlerinde CHP’yi geride bıraktı ve 1950-1960 yılları arasında iktidarda kaldı.

1960 darbesinin ardından bu partiler kapatıldı ve siyasi liderler tutuklandı. 1961 Anayasası ile birlikte siyasi partilerin kuruluşu ve faaliyetleri yeniden başladı. Bu dönemde Türkiye İşçi Partisi (TİP), Türkiye’nin solculuk hareketinin öncüsü olarak ortaya çıktı. TİP, 1965 seçimlerinde meclise girdi, ancak 1971 askeri müdahalesi sonrasında kapatıldı. 1965’te kurulan Adalet Partisi (AP), Demokrat Parti’nin yerine geçerek Türkiye’nin siyasi sahnesinde önemli bir role sahip oldu. AP, 1969 seçimlerinde tek başına iktidar oldu ve 1980 darbesine kadar iktidarda kaldı. AP’nin 1970’lerdeki iktidar dönemi, Türkiye’nin ekonomik kalkınmasında önemli bir rol oynadı.

ANAP

80 Darbesi ANAP’ı Doğurdu

1980 askeri darbesinin ardından siyasi partiler kapatıldı ve yeni partilerin kuruluşu yasaklandı. 1983’te yeniden çok partili hayata geçildiğinde, Türkiye’de siyasi partilerin sayısı hızla artmaya başladı. Bu dönemde, Anavatan Partisi (ANAP) ve Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) gibi partiler ortaya çıktı. 90’ların ortasına kadar geçen süreye damgasını vuran da Turgut Özallı ANAP oldu.

1990’larda Türkiye’de siyasi gerginlik arttı ve çatışmalar yaşandı. 1990’larda Türkiye, Kürt sorunu, İslamcı hareketlerin yükselişi, laiklik konusu ve ekonomik sorunlar gibi bir dizi zorlu sorunla karşı karşıya kaldı. Bu dönemde, Refah Partisi (RP) ve Fazilet Partisi (FP) gibi İslamcı partiler yükseldi. 1995 seçimlerinde RP, Türkiye’nin ilk İslamcı partisi olarak iktidara geldi. Ancak, RP’nin iktidarı kısa sürdü ve 1997’de “post-modern darbe” olarak adlandırılan bir askeri müdahaleyle iktidardan uzaklaştırıldı. Yine bu dönemde, ANAP etkili olmaya devam ederken ANAP’tan ayrılan Doğru Yol Partisi (DYP) de bir dönem iktidar oldu. CHP’nin içinde de SHP ve Demokratik Sol Parti (DSP) gibi yapılar ortaya çıktı. 90’ların sonundan 2002 yılına kadar Bülent Ecevit’in DSP’si koalisyon hükümetinin en önemli parçasıydı.

AKP

AKP 23 Yıla Damga Vurdu

2000’li yıllarda Türkiye’de siyasi partilerin sayısı arttı ve partiler arasındaki çekişme ve rekabet yoğunlaştı. 2002 seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), tek başına iktidar oldu ve o tarihten bu yana Türkiye’nin siyasi sahnesinde en etkili parti olarak kalmaya devam ediyor. AK Parti, Türkiye’nin ekonomik ve siyasi açıdan önemli bir değişim yaşamasında önemli bir rol oynadı ve Türkiye’nin AB üyeliği sürecinde de önemli bir rol oynadı.

Son yıllarda, Türkiye’deki siyasi gerginliğin ve siyasi partiler arasındaki rekabetin hızlandığını görüyoruz. 2013’te Gezi Parkı protestoları, 2016’da FETÖ’nün darbe girişimi ve sonrasında yaşanan olaylar, Türkiye’de siyasi partiler arasındaki gerilimi arttırdı. Şimdilerde, Türkiye’de siyasi partiler arasındaki tartışmalar devam ediyor ve Türkiye’nin siyasi geleceği belirsizliğini koruyor.

Türkiye’de Siyasi Partiler Listesi

14 Mayıs 2023 Pazar günü yapılacak genel seçimlere toplamda 36 parti katılacak. Seçime girecek partilerin listesi şu şekilde sıralanıyor:

  • Adalet Birlik Partisi
  • Adalet Partisi
  • Adalet ve Kalkınma Partisi
  • Anavatan Partisi
  • Bağımsız Türkiye Partisi
  • Büyük Birlik Partisi
  • Büyük Türkiye Partisi
  • Cumhuriyet Halk Partisi
  • Demokrasi ve Atılım Partisi
  • Demokratik Sol Parti
  • Demokrat Parti
  • Emek Partisi
  • Gelecek Partisi
  • Genç Parti
  • Güç Birliği Partisi
  • Hak ve Özgürlükler Partisi
  • Halkın Kurtuluş Partisi
  • Halkların Demokratik Partisi
  • Hür Dava Partisi
  • İyi Parti
  • Memleket Partisi
  • Millet Partisi
  • Milliyetçi Hareket Partisi
  • Milli Yol Partisi
  • Saadet Partisi
  • Sol Parti
  • Türkiye Değişim Partisi
  • Türkiye İşçi Partisi
  • Türkiye Komünist Hareketi
  • Türkiye Komünist Partisi
  • Vatan Partisi
  • Yeniden Refah Partisi
  • Yenilik Partisi
  • Yeni Türkiye Partisi
  • Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi
  • Zafer Partisi

Türkiye’deki Siyasi Partiler, ülkenin modernleşme ve demokratikleşme sürecinde önemli bir role sahip olmuştur. Siyasi partiler, Türkiye’nin siyasi, ekonomik ve sosyal yapısını şekillendirmede önemli bir role sahiptir ve Türkiye’nin siyasi geleceği için de kritik bir rol oynamaya devam edecektir.

İlgili admin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

iş görüşmesinde nasıl giyinilir

İş Görüşmesinde Nasıl Giyinilir? İlk İzlenimde Etkileyici Olmanın Anahtarı

İş arama sürecinde, mülakat anı belki de en kritik anlardan biridir. İyi bir ilk izlenim …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir